Κυριακή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου
23/11/2008
Το σωτήριο σχέδιο του Θεού: Μία υπόσχεση και μία πραγματοποίηση
Γαλάτας 3/15-22 Λούκα 1/26-38
Εισαγωγή
Με την αγγελία του αγγέλου στη Μαρία συμπληρώνεται το σωτήριο σχέδιο του Θεού, το οποίο αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους. Ο Θεός υποσχέθηκε τη σωτηρία από την πτώση του Αδάμ και της Ευας όταν είπε στο φίδι που συμβολίζει τον Σατανά, τον πατέρα κάθε ψεύδους : «Θα θέσω δε άσβεστον εχθρότητα μεταξύ σου και της γυναίκας μεταξύ των απογόνων σου και των απογόνων αυτής. Ένας δε απόγονος της γυναικός μόνης, αυτός θα σου συντρίψει την κεφαλήν και συ θα κεντήσεις αυτού την πτέρνα». Αυτός ο απόγονος είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ενσαρκωμένου ο οποίος με το θάνατο Του λυτρώνει από την αμαρτία και με την ανάσταση Του δικαιώνει αυτόν που μετανοεί. « Λοιπόν, οι επαγγελίες δόθηκαν ως διαθήκη στον Αβραάμ και στον απόγονο του. Η γραφή δεν λέει «και στους απογόνους» όπως θα έκανε αν εννοούσε πολλούς, αλλά μιλάει για έναν: και στον απόγονο σου δηλαδή τον Χριστό. Είναι ολόκληρος ο Χριστός δηλαδή «Η κεφαλή και το σώμα» όπως λέει ο Άγιος Αυγουστίνος η εκκλησία είναι όργανο της γενικής σωτηρίας για αυτούς που πιστεύουν.
Από την υπόσχεση του Αδάμ και της Ευας στην υπόσχεση του Αβραάμ και στην πραγματοποίηση της στον Χριστό φαίνεται ότι όλα τα ιερά βιβλία συγκροτούνται σε ένα μόνο
Βιβλίο που είναι ο Χριστός ο ίδιος γιατί όλα τα βιβλία μιλούν για Αυτόν και βρίσκουν την εκπλήρωση τους σ’ Αυτόν όπως λέει ο Άγιος Αμβρόσιος « Στην Αγία Γραφή διαβάζουμε τον Χριστό».
Το ιωβηλαίο έτος του Αποστόλου Παύλου και η επεξήγηση του κειμένου της επιστολής και του σημερινού Ευαγγελίου.
1. Το μυστήριο της εκκλησίας
Με το γεγονός της συνάντησης του Αναστημένου Χριστού με τον Σαύλο στο δρόμο της Δαμασκού και με την μεταστροφή του, ο Παύλος έγινε απόστολος του Χριστού για να αναγγείλει το Ευαγγέλιο και έτσι να αποκαλύψει το Μυστήριο της Εκκλησίας το οποίο δίδαξε στης επιστολές του.
Σε εκείνο το συμβάν ο Ιησούς τον ρώτησε: « Σαούλ, Σαούλ γιατί με καταδιώκεις;” Ο Σαούλ απάντησε με μια ερώτηση: « Ποιος είσαι Κύριε: “ Εγώ είμαι ο Ιησούς που εσύ τον καταδιώκεις» (Πράξεις Αποστόλων 9/4) Καταδιώκοντας την εκκλησία, ο Σαούλ καταδιώκει τον ίδιο τον Ιησού. “ Με καταδιώκεις”, με αυτή την λέξη του Ιησού αποδεικνύεται η ουσιαστική ταύτιση Του με τη εκκλησία και σαν ένα πρόσωπο αλλάζει την όλη ζωή του Σαύλου και αποκαλύπτεται το μυστήριο της εκκλησίας σαν το σώμα του Χριστού.
Ο Ιησούς με την ανάσταση του δεν μας άφησε μόνους στη γη για να είναι μακριά από μας στον ουρανό και να αφήσει την κοινωνία των πιστών να δίνει υποστήριξη για δικό του λόγο ή αιτία.
Η εκκλησία δεν είναι ένα σωματείο που χρειάζεται ενίσχυση ή υποστήριξη για οποιοδήποτε λόγο. Και όμως δεν υπάρχει μια αιτία στην εκκλησία παρά το πρόσωπο του Ιησού Χριστού «σάρκα και οστά» όπως το βεβαιώνει στους αποστόλους Του μετά την ανάσταση Του (Λκ 24/39) Αυτός είναι προσωπικά παρών στην εκκλησία, Αυτός η κεφαλή και αυτή το σώμα Του
Αυτό είναι «ολόκληρος ο Χριστός» για το οποίο ο Απόστολος Παύλος έγραψε στους Κορινθίους: “Δεν ξέρετε ότι τα σώματα σας είναι μέλη του σώματος του Χριστού. Δεν ξέρετε ότι όποιος ενώνεται με τον Χριστό γίνεται ένα σώμα μαζί Του;’ (A Κορ 6/15-16)
Εδώ μας αποκαλύπτεται το μυστήριο της Ευχαριστίας στο οποίο η Εκκλησία διανέμει το σώμα του Χριστού, κάνοντας τον εαυτό της το μυστικό σώμα του Χριστού, όπως λέει ο Απ. Παύλος στην πρώτη του επιστολή προς Κορινθίους «Κι όταν κόβουμε και μοιράζουμε τον άρτο, τρώγοντας το δεν κοινωνούμε με το σώμα του Χριστού; Όπως ό άρτος είναι ένας έτσι κι εμείς αποτελούμε ένα σώμα, αν και είμαστε πολλοί γιατί όλοι τρώμε από τον ίδιο άρτο.» (Α Κορ. 10/16-17)
Παρά τα λόγια του Παύλου εν συνεχεία της ζωντανής εμπειρίας του κατά τη συνάντηση του με τον Ιησού που τον οδήγησε στην μεταστροφή, όπου εκδηλώθηκε το μυστήριο της εκκλησίας, εμείς παραμένουμε διχασμένοι και οι διαφωνίες μας συνεχίζουν.
Εν μέσω αυτής της πραγματικότητας ακούμε τη φωνή του Χριστού που μας λέει: « Πώς μπορέσατε να μοιράσετε το σώμα μου, την Εκκλησία μου;» Όπως και ο Σαύλος, έτσι και μείς καλούμαστε, σήμερα όπως ποτέ άλλοτε, να ζητήσουμε συγχώρεση από τον Κύριο ζητώντας του βοήθεια για να ενωθούμε, για να μπορούμε να αποφύγουμε κάθε ανθρώπινη αδυναμία η οποία αυξάνει τον διχασμό μας. Για να μας κάνει να γυρίσουμε στην αρχική αλήθεια μοιράζοντας το σώμα Του δια μέσου του οποίου θα μπορούμε , αν και διαφορετικοί, να ενωθούμε με το μοναδικό του σώμα που είναι η Εκκλησία.
2. Επεξήγηση της επιστολής προς Γαλάτας (Γαλ. 3/15-22)
Σε αυτή την επιστολή ο Παύλος επαναβεβαιώνει ότι η σωτηρία προέρχεται από την πίστη στον Χριστό και όχι από τον νόμο. Τα συμφραζόμενα που γράφει ο Παύλος είναι η ασκούμενη αποστολή του ανάμεσα στους ειδωλολάτρες όπου είχε υποστεί συνεχή αντίσταση εκ μέρους των
Χριστιανών ερχόμενων από την Ιουδαία που δίδασκαν στους αδελφούς αυτή τη θεωρία:
« Αν δεν περιτέμνεσθε όπως προστάζει ο νόμος του Μωυσή, δεν μπορείτε να σωθείτε».(Πράξεις 15/1) Με αυτά τα λόγια ανάγκαζαν του πιστούς ειδωλολατρικής καταγωγής να εξασκούν τον Μωσαϊκό νόμο.
Γι’ αυτό ο Παύλος έγραψε ότι η υπόσχεση που έδωσε ο Θεός στον Αβραάμ και στους απογόνους του και πραγματοποιήθηκε στον ίδιο το Χριστό δεν μπορεί ποτέ να ακυρωθεί « Αυτή τη διαθήκη που την επικύρωσε προηγουμένως ο Θεός δεν μπορεί ο νόμος που ήρθε ύστερα από τετρακόσια τριάντα χρόνια να την ακυρώσει» (Γαλ.3/16-17)
Ο απ. Παύλος προσθέτει: “ Ίσχυε όμως ωσότου να έρθει ο απόγονος του Αβραάμ, για τον οποίο μιλούσε η υπόσχεση του Θεού.» (Γαλ.3/19) Με άλλα λόγια ο νόμος δόθηκε για να κάνει πιο στερεή την υπόσχεση « Πάντως αν ό νόμος που δόθηκε είχε η δύναμη να δίνει ζωή, η σωτηρία θα προερχόταν πραγματικά από τον νόμο» (Γαλ.3/21) αλλά « ό νόμος ήταν σκληρός παιδονόμος για μας ώσπου εμφανίστηκε ο Χριστός» (Γαλ.3/24) Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση ο Νόμος είναι άγιος πνευματικός και καλός αλλά είναι ακόμη ατελής. Σαν ένας παιδαγωγός δείχνει αυτό που οι άνθρωποι πρέπει να κάνουν, αλλά δεν δίνει από μόνος του τη δύναμη, τη χάρη του πνεύματος για την τήρηση του. Ωστόσο ο νόμος παραμένει ο πρώτος σταθμός στο δρόμο της Βασιλείας. Προετοιμάζει και προδιαθέτει τον εκλεκτό λαό και κάθε χριστιανό στη μεταστροφή και στην πίστη προς το Σωτήρα Χριστό. Προσφέρει μια διδασκαλία η οποία παραμένει για πάντα, ως Λόγος του Θεού.
Ο Νόμος δεν είναι παρά ένα γράμμα αλλά η πίστη μεταφραζόμενη σε πράξεις είναι πνεύμα όπως λέει ο Απ. Παύλος επίσης: “ Το γράμμα του νόμου οδηγεί στον θάνατο αλλά το πνεύμα δίνει ζωή» (Κορ Β 3/6) Έτσι λέει και ο Κύριος Ιησούς: « Γιατί μέσα από την καρδιά των ανθρώπων πηγάζουν οι κακές σκέψεις, μοιχείες, πορνείες, φόνοι,κλοπές, πλεονεξίες, πονηριές, δόλος, ακολασία, φθόνος, βλασφημία αλαζονεία, αφροσύνη. Όλα αυτά τα κακά πηγάζουν μέσα από τον άνθρωπο και τον κάνουν ακάθαρτο» (Μάρκο 7/21-23)
3.Με τον Ευαγγελισμό της Μαρίας πραγματοποιείται το σωτήριο σχέδιο του Θεού (Λούκα 1/26-38)
Μετά που ο Αδάμ και η Ευα υπέπεσαν στη αμαρτία, ο Θεός με την ευσπλαχνία Του, υποσχέθηκε τη σωτηρία, Αυτός που δημιούργησε τον άνθρωπο με την υπεράφθονη αγάπη Του για να τον κάνει συμμέτοχο στη Θεϊκή του Δόξα και σχεδίασε το σωτήριο Του σχέδιο σε συνέχεια της προπατορικής αμαρτίας οι συνέπειες της οποίας βαρύνουν όλη την ιστορία του ανθρώπου στη γη. Τον ακούμε να λέει στο φίδι, σύμβολο του σατανά στο άκουσμα του πρώτου ανθρώπου: « Θα θέσω δε άσβεστον εχθρότητα μεταξύ σου και της γυναίκας μεταξύ των απογόνων σου και των απογόνων αυτής. Ένας δε απόγονος της γυναικός μόνης αυτός θα σου συντρίψει την κεφαλήν και συ θα κεντήσεις αυτού την πτέρναν». Ιδού, η υπόσχεση εκπληρώνεται με τον Ευαγγελισμό της Μαρίας, έρχεται στον κόσμο ένας Υιός ο «απόγονος της γυναίκας», ο Υιός του Θεού του ενσαρκωμένου ο Ιησούς Χριστός που θα συντρίψει το κακό της αμαρτίας στη ρίζα του. « Θα συντρίψει τη κεφαλή του φιδιού». Είναι μια συνεχής και σκληρή μάχη που συνοδεύει την ανθρώπινη ιστορία, ανάμεσα στη χάρη και την αμαρτία, ανάμεσα στο καλό και το κακό, μια μάχη που μας ανακοινώθηκε από την πρώτη σελίδα της ιστορίας της σωτηρίας με τον φόνο του Αβελ από τον αδελφό του τον Κάιν και βεβαιώνεται στην τελευταία της σελίδα με τη σύγκρουση ανάμεσα στο βασίλειο του Θεού και το βασίλειο του σατανά, ανάμεσα στο κακό και τις συμβολικές δυνάμεις του δράκου και της γυναίκας που είναι η εκκλησία προσωποποιημένη στην Αποκάλυψη του Ιωάννη (Αποκάλυψη12) το βιβλίο που περιγράφει τα τελευταία χρόνια της Εκκλησίας και του κόσμου (Redentoris Mater No 11).
Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας δεν είναι ένα γεγονός που τελείωσε στον παρελθόν αλλά είναι περισσότερο μια συνεχής αγγελία για ολόκληρη την ανθρωπότητα και η τελευταία λέξη δεν είναι για τις δυνάμεις του κακού όσο δυνατή και να είναι, αλλά η νίκη θα είναι για το Θεό που δημιούργησε τον κόσμο και τον έσωσε με το αίμα του Υιού του, του Μονογενή, και μια συνεχής αγγελία για τη μεσιτεία της Μαρίας ως μητέρας του Λυτρωτή. « Με την μητρική της στοργή φροντίζει για τα αδέλφια του Υιού της που βρίσκονται ακόμα στην πορεία τους κι’ αντιμετωπίζουν κινδύνους και θλίψεις, μέχρι να φτάσουν στην αιώνια πατρίδα. Γι’ αυτό και η Παναγία μέσα στην εκκλησία ονομάζεται με τους τίτλους της Πρεσβεύτριας, της Βοηθού, της Προστάτριας, της Μεσίτριας». (Lumen Gentium 62)
Η Εκκλησία γνωρίζει και διδάσκει με τον Απ Παύλο ότι ένας μόνος είναι ο μεσίτης μας: «Γιατί ένας είναι ο Θεός κι ένας ο μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, ο άνθρωπος Ιησούς Χριστός, που πρόσφερε τη ζωή του ως λύτρο για χάρη όλων». (Α Τιμόθεο 2/5-6) « Ο μητρικός ρόλος της Μαρίας προς τους ανθρώπους δεν επισκιάζει και δεν ελαττώνει καθόλου τη μοναδική αυτή μεσιτεία του Χριστού αλλ’ αντίθετα δείχνει τη δύναμη της. Είναι μεσιτεία «εν Χριστώ». Πραγματικά η μεσιτεία της Μαρίας συνδέεται στενά με τη μητρότητα της. Έχει ένα ειδικά μητρικό χαρακτήρα, που τη διακρίνει από τη μεσιτεία όλων των άλλων πλασμάτων, τα οποία με διαφορετικό και πάντα υποτακτικό τρόπο συμμετέχουν στην μοναδική μεσιτεία του Χριστού, στην οποία είναι υποταγμένη και η μεσιτεία της Παναγίας… Έγινε για μας μητέρα μέσα στη σφαίρα της χάρης. Η αποστολή αυτή αποτελεί μια πραγματική διάσταση της παρουσίας της μέσα στο σωστικό μυστήριο του Χριστού και της Εκκλησίας».(Redentoris Mater 38)
Η Παναγία Παρθένα, αφού προορίστηκε από την αιωνιότητα, μαζί με την ενσάρκωση του Θείου Λόγου να γίνει Μητέρα του Θεού, σύμφωνα με το θέλημα της θείας Πρόνοιας υπήρξε στη γη
επάνω υπέροχη Μητέρα του Λυτρωτή μοναδική και γενναιόδωρη σύντροφος σε όλα και ταπεινή δούλη του Κυρίου. Συλλαμβάνοντας το Χριστό γεννώντας τον, τρέφοντας τον, παρουσιάζοντας τον στον Πατέρα μέσα στο ναό υποφέροντας με τον Υιό της που πέθαινε στο σταυρό συνεργάστηκε με μοναδικό τρόπο στο έργο του Λυτρωτή με την υπακοή, την πίστη, την ελπίδα και την ένθερμη αγάπη για να αποκαταστήσει την υπερφυσική ζωή των ψυχών. Γι’ αυτό, στον κόσμο της χάρης, ήταν και για μας Μητέρα». (Lumen Gentium 61)
Στον ευαγγελισμό της η Μαρία χαιρετίστηκε σαν « κεχαριτωμένη δηλαδή γεμάτη από τη θεϊκή χάρη». Με την πληρότητα αυτής της χάρης και της υπερφυσικής ζωής ήταν ιδιαίτερα προδιατεθειμένη για τη συνεργασία με το Χριστό, το μοναδικό μεσίτη της ανθρώπινης σωτηρίας. Και αυτή η συνεργασία είναι ακριβώς η υποτακτική της συμμετοχή στη μεσιτεία του Χριστού.
Αυτό είναι το σωτήριο σχέδιο του Θεού που πραγματοποιήθηκε στο ευαγγελισμό της Μαρίας, «ευλογημένης μεταξύ των γυναικών» είναι η ευλογία με την οποία ο Θεός Πατέρας αγκάλιασε όλη την ανθρωπότητα στο Ιησού Χριστό και ιδιαίτερα και αποκλειστικά την Μαρία μητέρα του Υιου Του. Αυτό το σωτήριο σχέδιο είναι γενικό και συμπεριλαμβάνει όλη την ανθρωπότητα όπως λέει ο Απ. Παύλος στην επιστολή του προς Εφεσίους: « Ευλογημένος να είναι ο Θεός, ο Πατέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που μας δώρισε μέσω του Χριστού πλούσιες τις ευλογίες του, πνευματικές και ουράνιες. Μας διάλεξε πριν θεμελιώσει τον κόσμο να γίνουμε δικοί του δια του Χριστού, αψεγάδιαστοι στην τελική του κρίση. Μας προόρισε με την αγάπη του να γίνουμε παιδιά του δια του Ιησού Χριστού, σύμφωνα με το καλόβουλο για μας θέλημα του, ώστε να τον υμνούμε για την πλούσια χάρη του, που μας δώρισε δια του αγαπημένου του Υιου. Μας λύτρωσε με το αίμα του Χριστού, συγχώρησε τις αμαρτίες μας με τη πλούσια χάρη Του». (Εφεσίους 1 3-7)
Ας προσευχηθούμε
Κύριε Ιησού, με τον ευαγγελισμό της Αειπάρθενου Μαρίας της μητέρας Σου και μητέρας μας εκπληρώθηκε η υπόσχεση του Θεού για την σωτηρία μας. Δώς μας, με τη μεσιτεία της, την χάρη να ανοίξουμε τη καρδιά μας στους καρπούς αυτής της σωτηρίας και να παρηγορηθούμε με την ελπίδα εν μέσω όλων των δυσκολιών και βασάνων του καιρού αυτού που ζούμε. Βοήθησε μας να πιστεύουμε ότι οι υποσχέσεις αυτές για τη σωτηρία μας θα εκπληρωθούν όταν ο Κύριος κρίνει ότι είναι κατάλληλες για μας και στον κατάλληλο καιρό.
Το παράδειγμα πίστης του Απ. Παύλου και η μεσιτεία του σε αυτό το ιωβηλαίο έτος της γέννησης του ας είναι για μας μία βοήθεια για να μην περιοριστούμε στο γράμμα του νόμου που σκοτώνει αλλά, περισσότερο, να προσκολληθούμε στο πνεύμα του νόμου που μας αναζωογονεί στην πίστη. Ώστε να μας αποκαλυφθεί υπό το φως του ευαγγελισμού της Μαρίας το αληθινό νόημα του ανθρώπου και η αξία του μυστηρίου του γάμου και η αγιότητα κάθε οικογένειας βασισμένη σε αυτό.
Ενέπνευσε τους ποιμένες της εκκλησίας, επισκόπους και ιερείς για να γνωρίζουν πώς να υπηρετήσουν όλα τα μυστήρια με ανανεωμένο πνεύμα ώστε οι πιστοί να επωφεληθούν και εμπλουτιστούν από το πλούτος κάθε μυστηρίου και λειτουργικής τέλεσης έτσι ώστε να ενωθούμε με τον Πατέρα τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα Μοναδικό Θεό σε Αυτόν η τιμή και δόξα σε όλους του αιώνες των αιώνων, Αμήν.
______________________________________________________
